Değerlendirme Kıstasları

1 - SHODAN Seviyesinin Değerlendirilmesi - Birinci Dan
1.1. Seviyenin Tanımı - Önemli noktalar
SHODAN Seviyesi - Geleneklere ve Japonca terim anlamına bağlı olarak Birinci Dan, çalışmalara başlama seviyesi olarak kabul edilmelidir.
Bu şu demektir: Aday, Aikido'nun Temel Gereklerini sergileyebilmelidir ki, bunlar anlaşılmadan veya bunlardan bihaber olarak yapılacak tekniklerin, sanki Aikido yapılıyormuş gibi olacağı bilinmelidir.
Bu bilgi ve anlayış, daha ileriki derecelerde, aynı Temel Gerekler üzerinde daha da ustalaşılmaya hazır durumda olmalıdır.
Bu Temel Unsurlar, üç geniş başlık altında toplanabilir:
1.2. Dikkat edilecek noktalar, Gözlemlenebilir davranışlar.
1.2.1. Tekniklerin Şekilsel Bilgisi ve REIGISAHO
Gözlemlenmesi gereken ilk nokta, tekniklerin şekilsel olarak yerli yerinde olmasıdır. Bu REIGISAHO'yu da içerir.

Gözlemlenecek davranış örneği:
Teknikleri birbirinden ayıran özellikleri ve şekillerini bilmek. (IKKYO'nun NIKYO'dan, SANKYO'dan farkı gibi.)
1.2.2. Tekniklerin Yapısı. RIAI
Tekniklerin yapısının ve temel şemasının anlaşılması ve buna uyulması, gözlemlenmesi gereken ikinci noktadır.
Bu teknik yapı, aşağıdaki evrelerin bütünlük halinde gözlemlenmesi ile değerlendirilir:
• Yerleşme evresi: IRIMI,TENKAN ve MA AI gibi unsurların anlaşılması
• Yaratıcı, canlılık evresi ve denge bozma tutumu
• Son evre: Dengesizlik yerde sonuçlanır: Fırlatma veya hareketsiz hale getirme.
Bu üç evreye uygunluk, sınanan derece göz önüne alınarak değerlendirilmelidir. Yukarıdaki unsurlar, biraz akademik ve kesin, net ölçülerle sınırlı olabilir, ancak bununla birlikte öğrenim için vazgeçilmezdir. İkinci Unsur, Tekniklerin Yapısı, zamanla Üçüncü Unsura doğru gelişim göstermelidir, zira tekniklerin oluşumunda bütünlüğe saygı ve bölümlerin kavramlarının anlaşılması için, bu kati şemaya uyulmalıdır.
NOT: Teknikler en alt seviyede güç ile oluşturulmaya başlanır. Ancak bunu kelimenin en dar anlamıyla, salt fiziksel, hatta kas gücü olarak algılamamak gerekir: Dayanıklılık ve zihinsel, fiziksel direnç, v.b. psikolojik bir hazırlanma olduğu unutulmamalıdır.
Fiziksel hazırlanmanın eksikliği -geniş manada-, genellikle kendisini tekniklerde denge yitimi, temellere riayet etmeme şeklinde belli eder.Bu durumu da ayrıca belirtmek lazımdır ve bu, adayın bütün sınavı boyunca, cinsiyete, yaşa göre göz önünde tutulmalıdır, yani bağımsız olarak değerlendirilmemelidir. Başlangıç durumu ne olursa olsun, fiziksel gücünü geliştirmek için adayın çabası önemlidir.
1.2.3. Bütünlük ilkesi
Temel ilkenin anlaşıldığı, tekniğin fiziksel ve zihinsel bütünlüğünün korunmasına göre, diğer iki unsurla, üçüncü unsurun birlikte değerlendirilmesiyle ortaya çıkar. Bu ilke, genel olarak aşağıdaki unsurları içerir:
• Beden, merkez bütünlüğü ve vücudun hareket yönüne girişinin zorunluluğu,
• Doğru bir tutum -SHISEI-: Hareketlerin içine yedirilmiş, eksiksiz fiziksel potansiyel kullanım ve ustalık,
• Teknik boyunca, tepki, uyanıklık, farkındalık ve dikkat kapasitesi - ZANSHIN ve METSUKE- . Gücün korunması, serbestlik ve UKE'ye göre gerekli dikkat ve yoğunlaşma zorunluluğu.
Artı ve Eksi manada gözlemlenebilir davranışlar:
TORI için:
• Merkez: Dirsekler SHIHONAGE de gövdeden uzaklaşmamalıdır, KOTEGAESHI de el, TORI'nin vücudunun merkez çizgisinde olmalıdır.
• Dengeyi Korumak: UKE'nin tutuşlarıyla veya kendi hareketleri sonucunda dengeyi kaybetmemek.
• Bütünlüğü Korumak: UKE'nin vuruşlarına hedef teşkil etmemek: Savaş Gerçekliği Kavramı.
• UKE'nin bütünlüğünü korumak: Onu yaralamamak.
• Dik Duruş: Basen hareketi ve eklemlerin yeterli serbestlikte oluşu.
UKE için:
• Saldırı tutumunda olmak: Kendini feda etmeden saldırıyı gerçekleştirmek (Hatalı SHOMEN vurmamak); TORI'ye net, açık bir ortam yaratmak.
• Yaratıcı bir tutuma sahip olmak: Bütün teknik boyunca, özenli ve aktif kalmak. Hareketin mantığına uyarak, tutuşa yada vuruşa tepki yaratacak bir ortam yaratmak.
• Zarar görmeden düşebilmek.
Öğrencinin gelişimi boyunca, bütün bu fiziksel verileri, psişik ve zihinsel (Sakinlik, serbestlik, v.b.) veriler yönünde gelişmesi gerekir.
Gözlemlenecek davranış örnekleri:
• Rakibe, karşısındakine saygı duymak, hırçınlık, kibir sergilemeden, intikam duygusu içinde olmamak.
• Utanç duymamak, şikayet etmemek, coşkulu davranmamak.
NOT: Bütün bu kavramların tamamının aday tarafından anlaşılması zorunlu değildir. Önemli olan, bunların filizlenmeye hazır olduğunun gözlemlenebilmesidir. Adayın davranışları, bu kavramları anladığını ortaya koymalıdır.
Özet olarak, adayların birinci dan sınavı değerlendirilmesinde şu noktalar önemlidir:
• Tekniklerin Şekilsel olarak bilinmesi,
• Adayın bu teknikleri, temel oluşum şemalarına göre gerçekleştirmesi,
• Adayın bu teknikleri gerçekleştirirken, iki kişinin (TORI ve UKE) bütünlüğünü anladığını, farkında olduğunu sergilemesi.
1.3. Sınav
Kurulun tercihine göre, belli bir düzen ve sürede, aşağıdaki farklı tipteki çalışmalar sınanacaktır:
• SUWARIWAZA
• HANMIHANDACHIWAZA
• TACHIWAZA (Tutuşlara ve vuruşlara karşı)
• USHIROWAZA
Bunlardan başka, aşağıdaki iki yada üç çalışma şekli, kurul tarafından istenir:
• RANDORI ( TANINZU GAKE: iki kişiye karşı)
• TANTODORI
• JODORI ve NAGEWAZA
Diğer danların değerlendirme kriterleri önümüzdeki aylarda ele alınacaktır. Bu makale Nobuyoshi Tamura Sensei tarafından yazılmıştır.